Rendtmeesters: “Een familiestatuut geeft families rust en richting”

In het VANDERSTELT Magazine delen we verhalen en inzichten die relevant zijn voor families met vastgoedvermogen, family offices en familiebedrijven. In dit interview gaat Jacqueline van der Stelt in gesprek met Eveline André de la Porte en Richelle Louter, family officers bij De Rendtmeesters, een multi family office gespecialiseerd in het begeleiden van vermogende families. Samen bespreken wij waarom een familiestatuut van waarde kan zijn en welke 10 aandachtspunten essentieel zijn bij het opstellen ervan. 

De 10 belangrijkste aandachtspunten.  

1. Formuleer een gezamenlijke visie en kernwaarden
 

“Alles begint met de vraag: waarom willen wij dit als familie samen doen? Families weten vaak wát ze hebben – een bedrijf, vastgoed, beleggingen – maar niet waarom ze het samenhouden. Een heldere visie zoals ‘wij willen het vermogen duurzaam beheren en verbonden blijven als familie’ biedt een stevig fundament.

Kernwaarden zoals vertrouwen, transparantie en rentmeesterschap vormen een kompas. Als deze niet worden uitgesproken, kunnen zakelijke meningsverschillen relationele breuken veroorzaken. Een familiestatuut helpt emoties kanaliseren en moeilijke keuzes beter te begrijpen, ook als niet iedereen het altijd eens is.”

2. Leg concrete communicatieafspraken vast
 

“Communicatie is de levensader van iedere familie. Zonder duidelijke afspraken ontstaan misverstanden die relaties en vermogen kunnen schaden. Spreek af hoe vaak de familie bijeenkomt, wie de bijeenkomsten organiseert en hoe informatie gedeeld wordt (bijvoorbeeld via een nieuwsbrief of digitale platformen).

Regelmatige overleggen zorgen ervoor dat thema’s bespreekbaar blijven en voorkomen dat kleine ergernissen uitgroeien tot grote conflicten. In grotere families kan een onafhankelijke begeleider structuur brengen en garanderen dat iedereen gehoord wordt.”

3. Waarborg respect en familieharmonie 

“Vermogen kan spanningen versterken. Daarom moet een familiestatuut ook afspraken bevatten over gedrag. Hoe houden we relaties belangrijker dan geld? Het kan helpen om vast te leggen dat respectvol gedrag een voorwaarde is voor deelname aan besluitvorming.

Ook afspraken over hoe je feedback geeft en moeilijke onderwerpen bespreekt, dragen bij aan harmonie. Families die dit doen merken dat meningsverschillen minder snel escaleren en dat er ruimte ontstaat voor een cultuur van openheid.”.

4. Bepaal rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden 

“Vaagheid over wie waarvoor verantwoordelijk is, voedt wantrouwen. Leg vast wie de familie vertegenwoordigt, wie mag beslissen over investeringen en hoe governance is ingericht. Vaak onderscheiden we een familieraad voor het toezien op familiebelangen en een directie voor
operationele beslissingen.

Duidelijke rollen zorgen voor rust, benutten talenten en voorkomen teleurstellingen en frustraties.”

5. Ontwikkel een lange termijn plan voor opvolging 

“Opvolging is vaak een gevoelig thema. Toch is niets doen geen optie. Een familiestatuut kan afspraken bevatten over hoe de volgende generatie wordt voorbereid, bijvoorbeeld via opleidingen, stages of mentorschap.

Het proces duurt vaak jaren en vraagt om zorgvuldige begeleiding. Families die dit tijdig bespreken, bouwen vertrouwen op, betrekken jongeren op het juiste moment en voorkomen teleurstellingen.”

6. Maak een heldere structuur voor eigendom en zeggenschap  

“Wat gebeurt er bij overlijden, echtscheiding of verkoop? Kan een familielid aandelen aan derden verkopen? Hoe zit het stemrecht in elkaar? Door dit soort vragen vooraf vast te leggen, voorkom je dat onduidelijkheid tot escalatie leidt.
Een transparante eigendomsstructuur beschermt de familiebelangen en voorkomt dat vermogen versnipperd raakt.”

7. Regel conflictbemiddeling en escalatieprocedures  

““Conflicten zijn in families onvermijdelijk. Het verschil zit in hoe je ermee omgaat. Leg daarom vast hoe geschillen behandeld worden. Spreek af wie kan optreden als mediator, wanneer een externe deskundige wordt ingeschakeld en hoe het proces van bemiddeling verloopt.
Door dit vooraf te regelen, kunnen familieleden in gespannen situaties terugvallen op een duidelijk stappenplan. Zo blijven gesprekken zakelijk en respectvol en wordt voorkomen dat conflicten generaties lang doorspelen. Het geeft rust dat er ook voor de moeilijke momenten een routekaart klaarligt.”

8. Beperk externe risico’s met privacy- en mediabeleid  

“Met social media en digitale communicatie ligt het risico dat gevoelige familieaangelegenheden onbedoeld openbaar worden groter dan ooit. Eén ondoordachte post kan grote gevolgen hebben voor de reputatie van de familie en zelfs de zakelijke belangen raken.

Het is daarom verstandig om in het familiestatuut vast te leggen wie namens de familie mag communiceren en wat wel of niet gedeeld mag worden met derden. Dit voorkomt reputatieschade en beschermt de privacy van alle familieleden. Vooral bij families met een publieke rol biedt dit een belangrijk vangnet.”

9. Borg actualisatie en periodieke evaluatie  

“Een familiestatuut is geen document dat je eenmaal opstelt en vervolgens in de la legt. Het is een levend document dat meegroeit met de familie. Plan daarom iedere 3-5 jaar een evaluatie om te beoordelen of de afspraken nog passen bij de situatie en de samenstelling van de familie.

Ook belangrijke gebeurtenissen zoals een echtscheiding, overlijden of de toetreding van een nieuwe generatie kunnen aanleiding zijn om het statuut aan te passen. Door regelmatig te actualiseren, blijft het document relevant en ontstaat er een gewoonte om bewust met de familieafspraken om te gaan.”

10. Schakel deskundige begeleiding in 

“Het opstellen van een familiestatuut vraagt om meer dan juridische kennis alleen. Het gaat om het begeleiden van gesprekken waarin emoties en belangen soms hoog kunnen oplopen. Een ervaren externe en onafhankelijke adviseur heeft oog voor de familiegeschiedenis, de dynamiek tussen generaties en kan helpen om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken.

Zo ontstaat een document dat niet alleen technisch klopt, maar waarin iedereen zich herkent en dat echt gedragen wordt door de hele familie. Dit vergroot de kans dat het statuut in de praktijk ook als waardevol ervaren wordt en bijdraagt aan harmonie en continuïteit.”

De Rendtmeesters is een multi family office dat zich richt op het begeleiden van families met substantiële vermogens. Met een brede expertise op het gebied van financiële planning, governance en het begeleiden van familieprocessen, helpen zij families om harmonie te bewaren en vermogen over generaties heen duurzaam te organiseren.

www.derendtmeesters.nl