Bestuur & Governance: de basis voor duurzaam familievermogen

Jacqueline van der Stelt
Toezichthouder | Expert in Vastgoedbeleggingen en (Familie-) Vermogen | Econoom | Ondernemer | Moeder

Waarom de grootste vastgoedbeslissingen zelden over vastgoed gaan

Wanneer over vastgoed wordt gesproken, gaat het meestal over rendement, locaties, financieringen en marktcijfers. Dat is begrijpelijk; het zijn immers de factoren waarop investeringsbeslissingen vaak worden gebaseerd. Toch valt mij na ruim vijfentwintig jaar in de vastgoedwereld telkens weer hetzelfde op. De vraagstukken die uiteindelijk de meeste impact hebben, gaan zelden over stenen alleen.

Ze ontstaan vaak aan de keukentafel van een familiebedrijf. Tijdens een gesprek over zorgen of een onbestemd gevoel die bijvoorkeur weer weg geduwd worden of over bedrijfsopvolging. Bij de overdracht van vermogen naar een volgende generatie. Of wanneer een ondernemer zich afvraagt hoe hij niet alleen zijn onderneming, maar ook zijn familievermogen duurzaam kan organiseren en doorgeven. Juist op die momenten verandert vastgoed van een belegging in een instrument. Een middel om continuïteit te creëren, ondernemerschap te versterken en generaties met elkaar te verbinden.

Dat vraagt om een bredere blik dan alleen een financiële analyse.

In de praktijk zie ik dat succesvolle ondernemers vaak jarenlang bouwen aan hun onderneming, terwijl de organisatie van eigendom, zeggenschap en familievermogen pas aandacht krijgt wanneer zich een belangrijke gebeurtenis aandient. Een verkoop, een bedrijfsopvolging, een overlijden of een nieuwe generatie die haar plek opeist. Dan blijkt ineens dat vastgoed, governance en familievermogen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Juist daarom geloof ik dat duurzame waarde nooit uitsluitend ontstaat door goede investeringen. Zij ontstaat doordat de juiste mensen, met de juiste visie, op het juiste moment de juiste keuzes durven te maken.

“Mensen maken het verschil, en goed bestuur geeft richting.”

Mijn eigen loopbaan heeft die overtuiging alleen maar versterkt. Vanuit een financieel-economische basis ontwikkelde mijn werk zich via de financiële sector naar vastgoedfinanciering, projectontwikkeling, directieschap, ondernemerschap in vastgoedbeleggingen. Later kwamen bestuurlijke rollen als commissaris, voorzitter STAK, en lid van de investeringscommissies daarbij. Daarnaast ben ik betrokken bij Nyenrode Business Universiteit en verschillende professionele netwerken waarin wetenschap, praktijk of ethiek elkaar voortdurend uitdagen.

Terugkijkend zie ik daarin geen verzameling functies, maar verschillende perspectieven op hetzelfde vraagstuk.

Hoe creëer je waarde die niet alleen vandaag rendeert, maar ook morgen nog standhoudt?

Die vraag laat zich zelden beantwoorden met een spreadsheet alleen. Natuurlijk zijn rendement, fiscaliteit, haalbaarheid en risico’s essentieel. Maar minstens zo belangrijk zijn de gesprekken die daaraan voorafgaan. Past een investering nog bij de langetermijnvisie van de familie? Zijn verantwoordelijkheden helder verdeeld? Is er voldoende ruimte voor de volgende generatie om haar eigen keuzes te maken, zonder het fundament uit het oog te verliezen?

Dat zijn geen vragen waarop één discipline het antwoord heeft.

Ze vragen om een integrale benadering waarin de doelstellingen van het familievermogen, economie, vastgoed, ondernemerschap en governance elkaar versterken. Misschien is dat wel de reden waarom ik vastgoed nog iedere dag zo bijzonder vak vind. Niet alleen vanwege de gebouwen zelf, maar vanwege de verhalen en doelen van eigenaren die erachter schuilgaan.

“Achter iedere portefeuille staat een ondernemer. Achter iedere onderneming een familie. Achter iedere strategische beslissing mensen die verantwoordelijkheid dragen voor wat zij willen nalaten.”

Juist daarom geloof ik dat goed bestuur veel verder gaat dan toezicht alleen. Goed bestuur betekent zorgvuldig omgaan met vertrouwen. Het betekent keuzes maken die niet alleen vandaag logisch lijken, maar ook over twintig jaar nog bijdragen aan continuïteit.

Uiteindelijk is dát misschien wel de belangrijkste les die ruim vijfentwintig jaar praktijkervaring mij hebben geleerd.

“Misschien is dat wel
de reden waarom ik vastgoed nog
iedere dag zo’n bijzonder vak
vind. Niet alleen vanwege de
uniekheid van ieder gebouw zelf,
maar vooral ook de verhalen
en doelen van eigenaren
die erachter schuilgaan.”

Samenvatting

‘De grootste vastgoedbeslissingen gaan zelden echt over vastgoed.’ Jacqueline van der Stelt oprichter van VANDERSTELT, toezichthouder en expert in vastgoedbeleggingen en (familie)vermogen ziet het in de praktijk steeds opnieuw. Ze ontstaan vaak rond de spreekwoordelijke keukentafel van een familiebedrijf: bij opvolgingsvraagstukken, een onbestemd gevoel over bedrijfsoverdracht, of overdrachten die uit ongemak in plaats van strategie tot stand komen. Mensen maken het verschil en goed bestuur geeft richting: duurzame waarde ontstaat uit beslissingen die verder kijken dan de portefeuille alleen soms betekent dat zelfs verkoop. Vastgoed is daarbij zelden het doel op zich, maar een middel om waarde te creëren die ook op de lange termijn standhoudt.

Veelgestelde vragen over bestuur, governance en familievermogen

Wie is Jacqueline van der Stelt?
Jacqueline is oprichter van VANDERSTELT. Zij is econoom, ondernemer en toezichthouder met ruim 25 jaar ervaring in vastgoedfinanciering, projectontwikkeling en diverse bestuurlijke functies onder meer als commissaris, voorzitter van een STAK en lid van investeringscommissies en is daarnaast verbonden aan Nyenrode Business Universiteit.

Waarom gaan de grootste vastgoedbeslissingen volgens haar zelden over vastgoed zelf?
Omdat ze in haar ervaring vaak voortkomen uit familiedynamiek rond de spreekwoordelijke keukentafel: opvolgingsvraagstukken binnen het familiebedrijf, een onbestemd gevoel bij een naderende bedrijfsoverdracht, of overdrachten die uiteindelijk uit ongemak worden geregeld in plaats van vanuit een doordachte strategie.

Wat is haar kernboodschap over governance?
Dat mensen het verschil maken en dat goed bestuur richting geeft. Duurzame waarde ontstaat uit beslissingen die verder kijken dan de portefeuille alleen, en soms betekent dat zelfs dat verkoop de verstandigste keuze is.

Hoe verhoudt vastgoed zich tot familievermogen?
Vastgoed is zelden het doel op zich, maar veeleer een middel om waarde te creëren. Die waarde moet ook op de lange termijn standhouden en over generaties heen bijdragen aan de continuïteit van het familievermogen.

Waarvoor kan ik bij Jacqueline van der Stelt terecht?
Als onafhankelijke sparringpartner voor vraagstukken op het snijvlak van vastgoed, ondernemerschap, governance en familievermogen bijvoorbeeld rond opvolging, bedrijfsoverdracht of de inrichting van bestuur. Neem gerust vrijblijvend contact op via www.vanderstelt.com een eerste gesprek is vertrouwelijk en verplicht tot niets.